วันที่ 20 ธันวาคม พ.ศ.2545

     ชุมชนปลักไม้ลาย ตั้งอยู่ที่ตำบลทุ่งขวาง อำเภอกำแพงแสน จังหวัดนครปฐม เป็นชุมชนหนึ่งในเขตภาคกลางซึ่งมีความเข้มแข็งและชาวบ้านมีการรวมตัวกันในการทำกิจกรรม

      ปลักไม้ลาย เป็นชื่อที่ชาวบ้านเรียกชื่อชุมชนกันมานานเกือบร้อยปีที่ผ่านมาจนถึงทุกวันนี้ คำว่า ปลักไม้ลาย มีที่มาจากคำว่า ปลัก ที่หมายถึงแอ่งที่เป็นโคลนเลน เช่น ปลักควาย ซึ่งเป็นแอ่งน้ำที่มีโคลนเลนสำหรับควายแช่น้ำส่วนคำว่า ไม้ลาย เป็นชื่อของต้นไม้ประเภทหนึ่ง ปัจจุบันต้นไม้ลายยังมีอยู่ในป่าสมุนไพรของวัดด้านติดกับโรงเรียน

      ดังนั้น ปลักไม้ลาย จึงหมายถึง บริเวณแอ่งน้ำที่มี โคลนเลนสำหรับควายแช่น้ำและในบริเวณปลักนั้นมีต้นไม้ลายขึ้นอยู่

      ในอดีตเมื่อเกือบร้อยปีที่ผ่านมา หมู่บ้านปลักไม้ลายเป็นแหล่งที่ชาวบ้านใช้เป็นสถานที่พักระหว่างการเดินทาง จากการสัมภาษณ์ พระครูสุธรรมนาถ (สมนึก นาโถ ) เจ้าอาวาสวัดปลักไม้ลายรูปปัจจุบัน เล่าให้ฟังว่า ชาวบ้านใช้บ้านปลักไม้ลายเป็นสถานที่พักเหนื่อยและหยุดขบวนเกวียนเพื่อให้วัวควายได้พักระหว่างทาง เพราะหมู่บ้านตั้งอยู่ระหว่างตัวจังหวัดนครปฐมกับบ้านยาง หรือกำแพงแสนในปัจจุบัน ชาวบ้านที่เดินทางจากนครปฐมจะไปบ้านยาง เพื่อไปนมัสการพระแท่นดงรัง มักแวะพักกลางวันระหว่างทางที่ปลักไม้ลาย ส่วนกลางคืนพักที่ศาลาตึก เช่นเดียวกับชาวบ้านจากบ้านยาง จะไปนมัสการองค์พระปฐมเจดีย์ก็จะแวะพักที่ปลักไม้ลายเช่นกัน (สัมภาษณ์พระครูสุธรรมนาถ, 10 ธ.ค. 2542) จึงกล่าวได้ว่าชื่อ ปลักไม้ลายซึ่งเป็นชื่อที่ชาวบ้านเรียกมาแต่ดั้งเดิมสืบมาจนถึงปัจจุบันนี้

            ชาวบ้านซึ่งเรียกตนเองว่าเป็นชาวปลักไม้ลายนั้นไม่ได้หมายถึงเฉพาะชาวบ้านที่อยู่ในหมู่ที่ 6 บ้านปลักไม้ลายเท่านั้น แต่ชาวบ้านที่อยู่ในหมู่ที่ 9 บ้านดอนขุนวิเศษ หมู่ที่ 10 บ้านหนอง - ไข่กา หมู่ที่ 1 บ้านหลักเมตรใหม่ รวมทั้งชาวบ้านส่วนหนึ่งของตำบลหนองงูเหลือม อำเภอเมือง จังหวัดนครปฐม ก็เรียกตนเองว่าเป็นชาวปลักไม้ลายเช่นกัน

            จากการสัมภาษณ์นายทินวัฒน์ ถิรวัฒน์สกุล ผู้ใหญ่บ้านหมู่ที่ 10 บ้านหนองไข่กา (สัมภาษณ์, 20 ธ.ค. 2542) เนื่องจากเดิมชาวบ้านเหล่านั้นถือว่าตัวเขาเหล่านั้นเป็นชาวปลักไม้ลายด้วย แต่การแบ่งเขตการปกครองตามกระทรวงมหาดไทยปัจจุบัน ทำให้ต้องแบ่งพื้นที่ใหม่ แต่ชาวบ้านมิได้แบ่งแยกวัฒนธรรมตามการแบ่งพื้นที่ตามแบบราชการ ซึ่งสอดคล้องกับการที่ได้พูดคุยกับชาวบ้านที่ร้านกาแฟของหมู่บ้านว่าเขาเป็นชาวปลักไม้ลาย แต่บ้านอยู่หนองงูเหลือม และอีกคนหนึ่งเป็นชาวปลักไม้ลายแต่อยู่สี่แยกดอนขุนวิเศษ

      ชุมชนปลักไม้ลาย ก่อตั้งมาเกือบร้อยปีที่ผ่านมา คนในชุมชนปลักไม้ลายส่วนใหญ่เป็นชาวจีน (สัมภาษณ์, นางบุญเลี้ยง จันทร์อ่อน, 10 ธ.ค. 2542) นางบุญเลี้ยง จันทร์อ่อน เป็นผู้อาวุโสในหมู่บ้าน อายุ 83 ปี เป็นผู้ที่คนในหมู่บ้านให้ความเคารพนับถือ ได้กล่าวถึงความเป็นมาของหมู่บ้านว่า ชาวบ้านรุ่นแรกของหมู่บ้านเป็นชาวจีนอพยพมาจากตัวจังหวัดนครปฐมเพื่อจับจองที่ดินทำกิน ปลูกพืชผักต่างๆ แต่เดิมหมู่บ้านส่วนใหญ่เป็นป่าที่ชาวจีนมาหักล้างถางป่าเพื่อปลูกผัก ชาวบ้านมากกว่าครึ่งหนึ่งของชุมชนจึงมีเชื้อสายจีน และมีกลุ่มหนึ่งที่เป็นชาวจีนโพ้นทะเลอพยพมาจากมณฑลซัวเถา ประเทศจีน

อ่านต่อหน้าถัดไป >>>